Wat is koolmonoxide en hoe krijg je koolmonoxidevergiftiging?

Koolmonoxide slaat al hard toe. Bescherm jezelf en je gezin goed met een koolmonoxidemelder.

14 november 2018

In oktober en november zijn er alleen in Nederland al veertig mensen opgenomen in een ziekenhuis met een koolmonoxide (CO)-vergiftiging. In 2017 vielen er twee doden en 161 gewonden door deze vergiftiging. Dit wordt veroorzaakt kapotte geisers, cv-installaties, kachels, slechte ventilatie of verstopte rookkanalen. In dit artikel leggen we je uit wat koolmonoxide is en hoe je jezelf en je familie kunt beschermen tegen deze vergiftiging.

Wat is koolstofmonoxide?

Om het goed uit te kunnen leggen, gaan we even terug naar het scheikundelokaal. Atomen verbinden zich tot moleculen en dat zijn de bouwstenen van alles wat we in de fysieke wereld tegenkomen. Water bestaat uit twee waterstofatomen (H) en één zuurstofatoom (O), dat wordt H2O, ook wel waterstofdioxide genoemd. Koolstofmonoxide bestaat uit één koolstofatoom (C) dat is gebonden aan één zuurstofatoom (O), CO. Koolstofmonoxide wordt ook wel koolmonoxide of kolendamp genoemd.

Hoe ontstaat koolmonoxide (CO)?

Koolmonoxide is een gas dat ontstaat bij een onvolledige verbranding van een brandstof op basis van koolstof. Bij de onvolledige verbranding binden de overgebleven koolstofatomen zich aan de overgebleven zuurstofatomen en dat vormt de koolmonoxide. De meeste brandstofbronnen die we gebruiken om onze huizen te verwarmen of voor onze voertuigen zijn op koolstof gebaseerd, zoals aardgas, olie, hout en benzine. Dat betekent dat we ook vaak blootgesteld kunnen worden aan koolmonoxide

Wat is koolmonoxide vergiftiging?

Koolmonoxide is giftig bij een te hoge concentratie als er te veel koolstofmonoxide in je bloed zit en te weinig zuurstof. Het gebrek aan zuurstof in de vitale organen veroorzaakt weefselschade en dat kan zelfs de dood tot gevolg hebben. Koolstofmonoxide is geurloos en kleurloos en de symptomen kunnen geleidelijk optreden. Daarom is het moeilijk om deze vergiftiging te ontdekken en kan het gebeuren dat mensen te laat zijn, met alle gevolgen van dien. Een lek kan dodelijk zijn in enkele uren. Langdurige blootstelling aan mildere lekkages kan vage symptomen veroorzaken, omdat weefsel geleidelijk beschadigd raakt. Het kan zelfs leiden tot permanente hersen- en weefselschade.

Wat zijn de symptomen van CO-vergiftiging?

De symptomen van CO-vergiftiging kunnen subtiel en geleidelijk optreden en worden vaak toegeschreven aan andere oorzaken, waardoor het moeilijk te diagnosticeren is. Hoofdpijn of een slaperig gevoel doen vaak geen interne alarmbellen rinkelen, daarom is het verstandig om een koolmonoxidedetector op te hangen die het alarm voor je regelt, voordat er schade optreedt. Symptomen kunnen zijn hoofdpijn, verwarring, vermoeidheid, geheugenverlies, blindheid, duizeligheid, evenwichtsverlies, hallucinaties, misselijkheid, maagpijn, kortademigheid of beroertes.

Er zijn ook andere tekenen waaruit kan blijken dat er een lek is. Als bijvoorbeeld meer mensen in het huishouden vergelijkbare symptomen vertonen, wanneer symptomen verbeteren wanneer je niet thuis bent, wanneer de symptomen seizoensgebonden zijn of wanneer huisdieren onverklaarbaar overlijden. Er is zelfs een theorie dat veel spookverhalen van vroeger werden veroorzaakt door koolmonoxidevergiftiging door het gebruik van gaslampen in huis. Deze theorie wordt deels bewezen door het feit dat het aantal meldingen van geesten sterk afnam na de introductie van elektriciteit in huis.

Wat veroorzaakt koolmonoxidelekkages?

Boilers, houtovens, kachels en open haarden zijn bronnen van koolmonoxidelekken in huis. De geproduceerde koolmonoxide wordt normaal gesproken veilig afgevoerd door de ventilatie of de schoorsteen. Als de afvoer wordt geblokkeerd, kan de koolmonoxide echter snel ophopen en dat kan dus zeer gevaarlijk zijn.

Hoe kun je koolmonoxidevergiftiging voorkomen?

Vooral nu huizen steeds beter worden geïsoleerd, is het belangrijk om goed te ventileren. Het is ook zeer belangrijk om je cv-installaties goed te onderhouden en om de schoorsteen regelmatig te vegen. Deze maatregelen verminderen al het risico, maar dan blijft het nog steeds een gevaarlijk gas en een stille sluipmoordenaar. De beste oplossing voor dit probleem is het installeren van een koolmonoxidemelder.

Wat is een koolmonoxidemelder?

Veel mensen hebben thuis een rookmelder hangen en dit apparaat geeft een melding als het rook, vuur of een snelle temperatuurstijging ontdekt. Zo kun je snel en veilig ingrijpen bij brand. Een koolmonoxidemelder heeft een ingebouwde sensor, meet de koolmonoxide in de lucht en geeft een melding bij een lekkage. Een rook- en koolmonoxidemelder kan allebei en is een echte levensredder. 

Waar moet een koolmonoxide-alarm worden geplaatst?

Volgens de Brandwonden Stichting blijkt uit een steekproef dat 43 procent van de ondervraagden niet weet dat er een CO-melder moet hangen op de plaats waar een cv-ketel, geiser, open haard of kachel aanwezig is. Het is ook verstandig om op iedere etage van je huis een koolmonoxidemelder te plaatsen. Voor extra zekerheid kun je er ook nog één in de slaapkamer hangen, zodat je ook veilig bent als je slaapt. Deze melders hebben een variant met batterijen of een variant met stroomkabel. Als je kiest voor een variant met stroomkabel, zorg dan dat de stroom naar die locaties loopt.

Onze koolmonoxidemelders:

Nest Protect rook- en koolmonoxidemelder

Nest Protect rook- en koolmonoxidemelder (batterij)
Nest Protect rook- en koolmonoxidemelder (batterij)
  • Controleert en test zelf
  • Nachtwacht en Lichtpad
  • Werkt op batterijen
€ 125,00

Nest Protect rook- en koolmonoxidemelder (netvoeding)
Nest Protect rook- en koolmonoxidemelder (netvoeding)
  • Controleert en test zelf
  • Nachtwacht en Lichtpad
  • Werkt op netvoeding
€ 125,00

Deze populaire detector kan alles! De combinatie van rook- en koolmonoxidemelder beschermt je huishouden in één pakket. De Nest Protect controleert zijn eigen batterijen en sensoren meer dan 400 keer per dag. De rookmelder voert ook maandelijks luidspreker- en sirenetesten uit op zelf ingestelde tijdstippen. De rookmelder maakt onderscheid tussen snel brandende en langzaam smeulende vuren, naast het verschil tussen rook en stoom. Een ingebouwde lamp verlicht het pad als het alarm ’s nachts af gaat. Als je ook een Nest thermostaat hebt, kun je deze configureren om de cv-installatie uit te schakelen als er koolmonoxide wordt gedetecteerd. We hebben nu zelfs een oplossing bedacht om deze rookmelder met batterijen nog slimmer te maken: door de samenwerking met Olisto, KPN en Tikkie kan deze rookmelder automatisch nieuwe batterijen bestellen. 

Honeywell Evohome Draadloze Koolmonoxidemelder

Draadloze Honeywell Evohome-koolmonoxide (CO) detector
Draadloze Honeywell Evohome-koolmonoxide (CO) detector
  • Lichtgevende indicatoren
  • Verschillende meldingen
  • Intern geheugen
€ 159,90

Deze koolmonoxidemelder werkt met het Honeywell Evohome Security System. Het Evohome-systeem blijft verbonden, zelfs zonder wifi-verbinding, zodat je ook meldingen ontvangt tijdens stroomstoringen. Het interne geheugen bewaart de informatie 24 uur, zodat je altijd op de hoogte bent van de gebeurtenissen als je op dat moment niet beschikbaar bent voor de meldingen. De alarmen passen zich aan op de hoeveelheid gedetecteerde koolmonoxide, zodat je adequaat kunt ingrijpen.

FIBARO Koolmonoxidemelder voor Apple HomeKit

FIBARO koolmonoxidedetector Apple Homekit
Uitverkocht
FIBARO koolmonoxidedetector Apple Homekit
  • Veelzijdige detector
  • Werkt met Homekit
  • Verschillende meldingen
€ 99,99

Fibaro heeft een lijn van beveiligingsproducten die zijn ontworpen om met Apple HomeKit te werken. Je hebt een iPhone en een aparte iPad of Apple TV nodig om als centrale hub te kunnen fungeren. De Fibaro koolmonoxidedetector bewaakt zowel het koolmonoxideniveau als de temperatuur. Je krijgt een melding als er CO wordt gedetecteerd of als de temperatuur aanzienlijk verandert. Je hebt toegang tot de afgelopen 2500 metingen vanuit de Fibaro app.